Gelidonya Takımı olarak önümüzdeki dönemde farklı kategorilerde de yarışmalara katılarak başarılarını sürdürmeyi hedeflediklerini belirten takım kaptanı Yunus Emre Güler, "TEKNOFEST 2025'te insansız deniz aracı yarışmasında Türkiye ikincisi olan Gelidonya takımının kaptanıyım. Şu anda Deneyap Teknoloji Atölyelerindeyiz. Araçlarımızı burada imal ettik ve yarışmaya burada hazırlandık. Gelecek yıl için de hazırlıklarımızı yine burada yapmayı planlıyoruz. Önümüzdeki yıl hem hava savunma sistemleri hem de savaşan İHA gibi kategorilerde yarışmalara katılmayı düşünüyoruz. Geliştirmeye ve üretmeye devam ediyoruz. Aracımız, üç farklı parkuru tamamen otonom, yani insansız bir şekilde tamamlayabilecek şekilde tasarlandı. Birinci parkurumuz işaretlenen harita noktalarının takip edilmesi, ikinci parkurumuz engellerin otonom şekilde aşılması, üçüncü parkurumuz ise angajman görevinin yerine getirilmesiydi. Bu görevleri yerine getirebilecek sistemi, otopilot kartları ve yapay zeka bilgisayarları kullanarak kendi geliştirdiğimiz yazılımlarla ortaya çıkardık. İnşallah gelecek yıl hem gövde hem de yazılım olarak daha da geliştirerek Türkiye birinciliği için elimizden geleni yapacağız" dedi.

Fırat Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi Alpaslan Hamzaoğlu ise " Gençlik Merkezindeyiz. Deneyap Teknoloji Atölyeleri bünyesinde geçen yıldan beri TEKNOFEST projeleri için çalışıyoruz. Bu yıl insansız deniz aracı yarışması kapsamında Türkiye ikincisi olduk. Süreç oldukça zorluydu. Saatlerce çalıştık, zaman zaman uykusuz kaldık. Ancak emeğimizin karşılığını aldık. Bu yıl hem savaşan hem de hava savunma sistemleri yarışmalarına katılmayı planlıyoruz. Çalışmalarımızı üniversiteden arkadaşlarımızla daha geniş bir kadroyla sürdürmek istiyoruz. Kişisel hedefim ise TUSAŞ ya da BAYKAR gibi savunma sanayimizin önde gelen firmalarında görev alarak insansız hava araçları alanında çalışmalar yapmak" şeklinde konuştu.

Gelidonya takımı yazılım ekibinde görev alan Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 3. sınıf öğrencisi Ali Töme de" Bu takımın ve atölye ortamının çalışmalarımız üzerindeki etkisi çok büyük oldu. Derslerde öğrendiğimiz teorik bilgileri pratiğe dökme imkanı bulduk. TEKNOFEST 2025'te İstanbul Mavi Vatan'da düzenlenen yarışmalara katıldık ve insansız sistemler kategorisinde Türkiye ikinciliğini elde ettik. Şu anda çalışmalarımız devam ediyor. Yurt içi TEKNOFEST yarışmalarının yanı sıra yurt dışı yarışmalarda da ülkemizi temsil etmeyi planlıyoruz. Hedefim, milli savunma sanayinde Türk mühendisler olarak ülkemizin geleceği için çalışmak" ifadelerini kullandı.

Yasal düzenleme, bu tedbirleri ihlal edecek platformlara 49,5 milyon Avustralya dolarına (33 milyon dolar) kadar ceza öngörüyor. Hükümet, başlangıç için 10 sosyal medya platformunu içeren yasak listesinin, yeni sosyal medya platformlarının ortaya çıkması ve gençlerin alternatiflere yönelmesi halinde genişletileceğini duyurdu. Eski adı Twitter olan X haricinde listelenen tüm sosyal medya platformları, yeni yasağa uyacaklarını teyit etti.

Avustralya’daki kullanıcı tabanı sınırlı olan ve Avustralya’nın çevrim içi güvenlik düzenleyici kuruluşu eSafety tarafından "düşük riskli" olarak kategorize edildiği için düzenlemeden etkilenmeyen Bluesky adlı bir sosyal medya platformu da 16 yaşından küçük kullanıcılara yönelik yasağı uygulayacağını açıkladı.

"Arkadaşlarınızla ve ailenizle yüz yüze kaliteli zaman geçirin"

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, yasağın yürürlüğe girişin öncesinde çocuk ve gençlere yönelik bir görüntülü mesaj yayımlayarak, "Önümüzdeki tatil döneminden en iyi şekilde istifade edin. Telefonunuzla oynamak yerine yeni bir spora başlayın, yeni bir müzik enstrümanı çalmayı öğrenin ya da uzun zamandır rafta bekleyen bir kitabı alıp okuyun" ifadelerini kullandı.

Hükümetin bu adımı gençleri desteklemek için attığını vurgulayan Albanese, "Daha da önemlisi, arkadaşlarınızla ve ailenizle yüz yüze kaliteli zaman geçirin" dedi.

Yasak geçen yıl duyurulmuştu

16 yaş altındakilere sosyal medyayı yasaklama planları, geçtiğimiz yıl eylül ayında Başbakan Albanese tarafından duyurulmuştu. Yasak tartışmalarını, özellikle sosyal medyada çocuk yaşta kullanıcılar arasında gerçekleştirilen ölümcül meydan okumalar tetiklemişti. Ülkede yapılan anketler, seçmenlerin üçte ikisinin sosyal medya kullanımında asgari yaş sınırının 16’ya yükseltilmesini desteklediğini ortaya koymuştu.

Yasak planı, hem hükümet hem de muhalefet tarafından desteklendikten sonra düzenleme, kasım ayı sonunda Parlamentonun her iki kanadında da kabul görmüştü.

Sosyal medya şirketleri yasanın kabulü öncesinde düzenlemeye karşı çıkmış, Meta tasarının çocukları daha güvenli kılma amacına ulaşamayacağını savunurken, X ise tasarının "meşruiyetini" sorgulamıştı.

Yasak, dünya çapında dikkat çekti ve Malezya, Danimarka ve Norveç’in de aralarında bulunduğu bazı ülkelerden benzer yasakların getirilmesine yönelik açıklamalar geldi. Avrupa Birliği de benzer kısıtlamaları benimsemek için bir karar geçirdi. Uygulamanın çocukları sosyal medyanın zararlarından koruyup koruyamayacağı ya da onları internetin farklı ve denetim altında olmayan bölümlerine mi iteceği tartışılmaya devam ediliyor. Bazı çevreler yasak yerine teknoloji şirketlerinin zararlı içerikleri kaldırması gerektiğini savunuyor. Bazı gençler yasağı kabullenirken, bazıları da bunun haklarının ihlal edilmesi olduğunu ileri sürüyor.

Dünyada bir ilk olan düzenlemeye karşı Yüksek Mahkeme’de açılan bir dava da halihazırda devam ediyor.

Anti-tank ve anti-personel mayınlarının tamamına karşı etkili olan MKE ALPAY’ın römork üzerine kurulu olan sistemi, zırhlı personel taşıyıcı (ZPT), tank veya kamyon gibi araçlar ile kolaylıkla taşınabiliyor.

400 kilogram C4 patlayıcı ile yüzde 99 temizleme güvenilirliğine sahip olan MKE ALPAY, temizlenmek istenen araziye getirildikten sonra sistem bünyesinde yer alan roket ile 200 metreye kadar fırlatılabiliyor. Fırlatıldıktan sonra detonatör aracılığıyla uzaktan ateşlenen roket, 10 metre genişlikte ve 100 metre uzunluktaki alanda yerin 1 metre altında bulunan mayınları etkisiz hale getirerek güvenli bir koridor oluşturuyor. Arazinin mayından temizlendiği teyit edildikten sonra motorize ve piyade birlikleri açılan koridordan güvenli bir şekilde geçiş sağlıyor. Her türlü hava şartlarında etkin bir şekilde kullanılan sistem, 2 personelle 15 dakika gibi kısa bir sürede kullanıma hazır hale getirilebiliyor.

Dünyada büyük bir tehdit haline gelen mayınlı sahalar için güvenli çözüm sunan MKE ALPAY, yüksek ihracat potansiyeli ile de öne çıkıyor. Sistem halihazırda Mehmetçik tarafından mayın riskinin bulunduğu harekât sahalarında ve sınır bölgelerinde aktif olarak kullanılıyor.

Seminere katılan öğretmenler, programın gelecek yıllarda genişletilebileceğini söylediler. Etkinlik, akademisyenlere teşekkür edilerek tamamlandı.

Etkinlikte öğrenciler; üç farklı üniversiteden gelen akademisyenlerle bilimsel konular üzerine sohbet ettiler. Düzenlenen program, gençlerin kariyer farkındalığını güçlendirecektir.

Türkiye'de enerji dönüşümünün en kritik başlıklarından biri olan hidrojen teknolojileri, sanayiden ulaşıma kadar pek çok alanda karbon salınımını azaltacak bir çözüm olarak öne çıkmaya başladı. Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (ATÜ) Sürdürülebilir Kampüs Koordinatörü Doç. Dr. Tuğçe Demirdelen, "Türkiye, 2053 karbon nötr hedefine giderken hidrojeni kilit noktalarından birine koydu. Hidrojeni belki de doğal gaza eşdeğer, alternatif kaynak olarak görmek istiyorlar. Japonya şu anda çok ön planda, ülkemizin de geç kalmaması ve rekabetçi yol alması açısından hızlıca yol alması gerekiyor" dedi.

Çevre dostu yapısı ve yüksek verim potansiyeli sayesinde "geleceğin yakıtı" olarak nitelendirilen hidrojen, hem kamu hem özel sektörde yürütülen Ar-Ge çalışmalarıyla hızla yaygınlaşıyor. Son yıllarda yapılan yatırımlarla birlikte hidrojen üretimi, depolanması ve taşınmasına yönelik teknolojilerde önemli ilerlemeler kaydedildi. Özellikle yeşil hidrojen üretimi, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu sayesinde sürdürülebilir bir enerji modeli sunuyor. Ulaşım sektöründe hidrojenle çalışan araç projeleri test aşamasına gelirken, ağır sanayide karbon ayak izini düşürmeye yönelik pilot uygulamalar da devreye alındı. Japonya'nın ön planda olduğu projelerde uzmanlar, Türkiye'nin coğrafi konumu ve yenilenebilir enerji potansiyeli sayesinde hidrojen ekonomisinde bölgesel bir merkez olabileceğini belirtiyor. Kamu kurumları, üniversiteler ve özel sektör iş birliğinde yürütülen projeler, önümüzdeki yıllarda enerji arz güvenliğini artırmayı ve dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

"En büyük strateji hidrojen teknolojilerinin gerçekleştirilmesiyle ilgili"

Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (ATÜ) Sürdürülebilir Kampüs Koordinatörü Doç. Dr. Tuğçe Demirdelen, konuyla ilgili İhlas Haber Ajansı'na açıklamalarda bulundu. Doç. Dr. Demirdelen, "Dünyada gerek otomotiv sektörü, gerek enerji sektörü hidrojeni kullanma amacında. 2053 karbon nötr hedefimiz doğrultusunda hidrojeni ana kaynak olarak gözlemlemekteyiz. Özellikle Japonya'da otomotiv sektöründe araçların elektrikten daha çok hidrojene döneceği, hidrojenin de yeşil hidrojen ile adlandırdığımız su ve benzeri kaynaklardan elde edilen hidrojen olarak gözlemlenmekte. Dünya hidrojene giderken en büyük strateji hidrojen teknolojilerinin gerçekleştirilmesiyle ilgili. En büyük kaynaklarımız elektrolizörler, depolamalar ve yakma teknolojileri olarak ortaya çıkmaktadır" ifadelerini kullandı.

"Karbon yoğunluklu sektörlerde de kullanılabilecek"

Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanma açısından yüksek kapasiteye sahip olduğuna değinen Doç. Dr. Demirdelen, şunları kaydetti:

"Biz ülke olarak yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanma açısından yüksek kapasiteye sahip bir ülkeyiz. Güneş, rüzgar ve benzeri kaynakları hidrojene ayrıştırmada kullanacağımızı görüyoruz. Su kaynakları açısından şu anda fakirleşmeye doğru gitsek de normalde kaliteli su kaynaklarına sahip olduğumuz için hidrojenin su ile elektrolizörlerden çıkacak hidrojen de bir diğer özelliğimiz olacak. Aynı zamanda ülkemizde elektrolizörler ile ilgili çalışmalar yapılmakta. Eğer elektrolizörler ile alakalı çalışmayı iyi aşamada gerçekleştirirsek demir-çelik gibi karbon yoğunluklu sektörlerde bunu kullanabileceğimizi düşünüyorum."

"Hidrojenin kullanılması karbon açısından daha verimli"

Türkiye'nin 2053 karbon nötr hedefi doğrultusunda hidrojeni kilit noktaya koyduğunu belirten Doç. Dr. Demirdelen, "Türkiye, 2053 karbon nötr hedefine giderken hidrojeni kilit noktalarından birine koydu. Hidrojen teknolojisi maliyet de gerektiriyor. Bunu yaparken ilk başta elektrolizör teknolojisiyle başlandı. Daha sonra teknolojiyi geliştirerek çimento, demir-çelik ve tekstilin belirli sektörlerinde deneme aşamalarında. Bunları doğal gaza belki eşdeğer, alternatif kaynak olarak görmek istiyorlar. Karbon nötr yolunda doğal gaz da yüksek karbon emisyonu yayan bir kaynak. Hidrojenin kullanılması karbon açısından daha verimli. Elektrikli araçlara geçtik, kendi yerli milli araçlarımızı yapıyoruz. Elektriğin de şebekesel bir sınırı var. Batarya ömrü, geri dönüşümü ile alakalı sorunlar olabilir. Burada da hidrojen yakıtlı taşımacılık sisteminin devreye gireceğini düşünmekteyiz. Hidrojen teknolojisini biraz daha ön plana çıkartmalıyız. Hidrojen teknolojileri şu anda birçok ülkede ciddi bir çalışma halinde. Japonya şu anda çok ön planda. Almanya'da çalışmalar sürüyor. Ülkemizin de geç kalmaması ve rekabetçi yol alması açısından hızlıca yol alması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

HSD Core Labs Teknoloji A.Ş. tarafından insan zihninin bilişsel matematiğini analiz edebilen yapay zeka çekirdeğinin tanıtımı yapıldı. Tanıtım programında proje hakkında bilgiler veren firma CEO'su Hasan Aker; "Yaptığımız iş çok değerli bir iş. Tamamen ruh sağlığını etki altına alan fakat birçok noktaya dokunan bir iş. Bugün toplumun birçok noktasında kamu yararına kullanılabileceği gibi ihracat tarafında da dünyanın hemen hemen her ülkesinde kullanılabiliyor. Çalışmamız; 'Bir davranış ortaya çıkmadan görülebilir mi' sorusu ile başladı. Tıpta görüntüleme tekniklerini izledik; röntgen, MR, EEG gibi. Bu noktada ruh sağlığı anlamında zihni görüntüleyen bir sistem yok. Fakat Clinsiyn ile birlikte artık dünya üzerinde ruh sağlığında da bir görüntüleme sistemi kuruldu diyebiliriz. Davranışın dijital görüntüsünü anlatmamız gerekirse; dil kullanımındaki mikro değişimleri okuyan ve okuduğu mikro değişimleri mikroanaliz sistemiyle birlikte tamamen analize oturtan ve duygusal iniş çıkışları analiz edip burada dürtü kontrolünü değerlendiren bir proje bu. Burada ufak bir ses kaydı ile tamamen duygu zincirini ortaya çıkartabiliyoruz ki bu yine birçok alanda farklı şekillerde bulunabiliyor. Şuan toplumumuzda birçok suça sürüklenen çocuk konusundaki suçlar; tamamen yüzde 65 oranında patolojik tanıyla kaynaklanıyor. Yani bir patolojik tanıya sahip olan kişiler; şuanda toplumda bu sebepten cezaevlerinde olan kişilerin neredeyse yüzde 65'ini oluşturuyor. Bununla ilgili çalışmalarımız halen cezaevlerinde devam ediyor" dedi. Asıl amacın zihnin görüntülenmesi olduğunu aktaran Aker; "Uygulama alanlarına baktığımızda; bağımlılık erken uyarı sistemi var, net olarak bu tanıyı tespit edip 'burada risk var' uyarısı verebiliyoruz. Şiddet, öfke döngüsü analizine başvurabiliyoruz. Psikolojik travmalarda, psikiyatrik tanılarda yardımcı faktör olarak kullanabiliyoruz. Çelişki, yalan gibi konuların tespitinde değerlendirebiliyoruz. Biz buna her zaman 'Psikolojinin MR'ı' dedik. Buradaki asıl amaç görüntüleme. Psikolog analizi alsın ki tanıyı daha rahat koyabilsin" ifadelerini kullandı.

Projenin henüz Ar-Ge safhasındayken önemlü ülkelerden işbirliği teklifleri aldıklarını da sözlerine ekleyen Aker; "Almanya'dan 2 klinik, Rusya'dan 14 klinik, ABD'den 141 klinik denemek istedi. Almanya, İtalya ve Rusya'dan da teknoloji şirketlerinden direk olarak işbirliği talebi aldık. Bu bizim için onur verici gelişmedir. Dünyanın bir yapay zeka çekirdeğini Türkiye'den talep ettiğini gururla söylemek istiyorum" diye konuştu.

"Şehrim adına gurur duydum"

Genç girişimcilerin gurur duyulacak bir çalışma ortaya koyduğunu belirten Vali Gökmen Çiçek ise; "CEO'muzun yaptığı sunumda gerçekten çok heyecanlandım. Bunu gerçekten Kayseri'de mi yapıyoruz diyerek konu ilgimi çekmişti. Şehrim adına gurur duydum. Kayseri'de çok güzel şeyler olduğunu hep beraber görüyoruz. Kayseri; hep söylediğim gibi Anadolu'nun ortasında başarı hikayeleri yazmaya devam ediyor. Sanayide yazdığımız başarı hikayesini tarım ve diğer alanlarda da yapmaya devam ediyoruz. Teknolojik yönden yapay zekayla ilgili gelişmeleri çok hızlı takip edip bir adım öne çıkmak için mücadele vermek zorundayız. İşte arkadaşlarımız böyle bir mücadelenin içerisinde şehrimizce gurur duyabileceğimiz bir çalışmaya ortaya koymaya çalıştılar" dedi.

Tanıtım programı sonunda projede emeği geçenlere plaket takdim edildi.

Sivas Bilim ve Teknik Üniversitesi’nde (SBTÜ) havacılığa ilgi duyan öğrenciler için oluşturulan özel atölyede insansız hava araçlarının tasarım, montaj ve bakım-onarım süreçleri uygulanırken, aynı zamanda gelişmiş uçak simülasyonu ile profesyonel uçuş eğitimi veriliyor. Atölyede bulunan ve eğitim uçaklarından biri olan Cessna 172’nin birebir modellenmiş simülasyonu, öğrencilere pilotajın tüm aşamalarını yaşama imkânı sunuyor. Gerçek kokpit düzenine sahip simülatör, bir pilotun uçuş öncesinden inişe kadar geçirdiği tüm süreçleri detaylarıyla aktarıyor. Simülasyon sayesinde öğrenciler el, ayak ve göz koordinasyonlarını geliştirirken, uçuş şartları, hava davranışları, kontrol yüzeylerinin etkileri ve acil durum prosedürleri gibi kritik konuları uygulamalı olarak öğreniyor. Simülatör, uçmayı ilk kez deneyimleyen lise ve üniversite öğrencilerine birebir uçuş eğitimi verilmesini sağlıyor. Gerçeğe yakın uçuş deneyimi sunmasıyla öne çıkan eğitim, öğrencilerin mesleki becerilerini daha okul sıralarındayken geliştirmelerine imkân tanıyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Uçuş Eğitmeni İsmail Öcal, öğrencilerin teorik eğitimin yanı sıra uygulamalı eğitim almalarının büyük önem arz ettiğini söyledi.

"Sektöre hazır oluyorlar"

İsmail Öcal, simülasyon sayesinde öğrencilerin havada oluşabilecek acil durumları tecrübe edebildiklerini söyleyerek, "Öğrencilerimiz atölyemizde bir insansız hava aracının yaşam serüvenine şahitlik ediyorlar. Burada bir insansız hava aracının tasarımını, montajını, bakım-onarımı ve pilotajını öğrencilerimizle birlikte gerçekleştiriyoruz. Uçak havada neler yaşıyor öğrencilerimize bunu görmeleri için insanlı hava aracı simülasyonumuz var. Uçakları kullanmadan önce el, ayak ve göz koordinasyonlarının gelişmesi için insanlı simülasyonları kullandırtıyoruz. Bu simülasyondan sonra fiziki olarak pistte uçurma tecrübesine sahip oluyorlar. Şehirdeki üniversite ve lise öğrencilerinden havacılığa ilgisi olan öğrencileri simülasyona alarak birebir uçuş eğitimi veriyoruz. Havada olabilecek acil durumları tecrübe ediyorlar. Havacılıkta teorik eğitimin yanı sıra uygulamalı eğitimler de büyük önem arz ediyor. Öğrenciler simülasyon sayesinde uygulamalı eğitim alarak, sektöre hazır bir şekilde mezun oluyorlar.

"Çok verimli oluyor"

İnsansız Hava Araçları Teknolojisi ve Operatörlüğü Bölümü 2. Sınıf öğrencisi Zehra Eken, gerçek bir uçuş eğitimi almış gibi hissettiklerini belirterek, "Simülasyon eğitimi çok verimli oluyor. Genel olarak bir uçak nasıl çalışıyor, inişi ve kalkışını daha iyi öğrenmiş oluyoruz. Biz burada aldığımız teorik eğitimi uygulama ile zenginleştirmiş oluyoruz. Sanki gerçek bir uçuş eğitimi almış gibi hissediyoruz" diye konuştu.

Halk arasında Ay Halesi'nin, yağmurun veya fırtınanın yaklaştığına işaret ettiği yönünde yaygın bir inanış bulunuyor. Sirüs bulutlarının çoğu zaman hava değişimlerinin habercisi olması, bu inanışı destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Muratlı semalarında ortaya çıkan bu nadir doğa olayı, vatandaşlar tarafından cep telefonlarıyla görüntülenerek; sosyal medyada da çokça paylaşıldı.

Festivalde 58 ana, 137 alt kategoride düzenlenen yarışmalarda ön eleme aşamasını geçen takımlar, 85 milyon lirayı aşkın maddi destekten yararlanırken dereceye girenlere toplamda 65 milyon liranın üzerinde ödül verilecek.

FIRAT ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK PAYDAŞ
Fırat Üniversitesi, TEKNOFEST İstanbul’un akademik paydaşları arasında yer alarak festivalde etkin bir rol üstlendi. Üniversitenin açtığı stant yoğun bir şekilde ziyaretçilerini ağırlarken, öğrencilerin projeleri büyük ilgi görüyor.

Fırat Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Yılmaz, TEKNOFEST yarışmalarında Elazığ’dan finale kalan tüm takımları ziyaret ederek tebrik etti. Prof. Dr. Yılmaz, öğrencilerin ortaya koyduğu başarılarla gurur duyduklarını vurguladı.

HAVA GÖSTERİLERİNDEN KONSERLERE: TEKNOLOJİ ŞÖLENİ
Festival boyunca SOLOTÜRK ve Türk Yıldızları’nın nefes kesen gösterileri, ATAK helikopterleri, Hürkuş, ANKA, Bayraktar TB2, Bayraktar TB3 ve Bayraktar AKINCI gibi milli hava araçları ziyaretçilerle buluşacak. Ayrıca konserler, atölyeler, simülasyon alanları, planetaryum ve bilim şovlarıyla her yaş grubuna hitap eden etkinlikler düzenlenecek.

Katılımın ücretsiz olduğu TEKNOFEST İstanbul, 21 Eylül tarihine kadar ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek.

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hikmet Sis'in proje yürütücülüğünü yaptığı "Deprem ve Kentsel Dönüşüm Sonucu Ortaya Çıkan İnşaat Yıkıntı Atıklarından Hidrometalurjik Yöntemlerle Alumina ve Silika kazanımı ve Karbondioksit Tutturularak Karbonatlaştırılmış Liç Artıklarından Yapay Mermer Üretimi" projesi TÜBİTAK'tan destek almaya hak kazandı.

Projeyle birlikte çevre kirliliğine neden olan bina enkazlarının ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.

Prof. Dr. Hikmet Sis, AA muhabirine, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremin Malatya'da büyük yıkıma neden olduğunu söyledi.

Depremler nedeniyle hasar gören binaların yıkılmasıyla ortaya çıkan molozların çevre sorununa neden olduğunu anlatan Sis, bu atık malzemenin ekonomiye kazandırılması için bilimsel çalışma yaptıklarını belirtti.

Deprem nedeniyle yıkılan binaların atıklarının geri kazanımının önemine işaret eden Sis, şöyle devam etti:

"Bu atıklar sadece yer kaplamıyor, doğa olaylarıyla çevreye yayılıyor. Yıkıntı ve deprem atıklarını değerlendirmek için proje geliştirdik. Beton ve çimento bazlı deprem atıklarının içerisinde kolon, kiriş, briket, tuğla, alçı ve parke taşları gibi bunların hepsini değerlendirmek istedik. Öncelikle bunların içerisindeki silisyum ve alüminyumu kazanacağız. Geriye kalan atıkları ise kalsiyum bazlı, bunu da değerlendireceğiz ve yapay mermer üreteceğiz. Yapay mermer üretmek için kalsiyum bazlı atığa karbondioksit yakalaması yapacağız. Bu projenin diğer önemli bir ayağı. Böylece çevreye dost bir yaklaşım düşündük. Fabrikalarda bol miktarlarda çıkan karbondioksiti bu atık malzemeye yakalatarak, kalsiyum karbonattan mermer üretmeyi planladık. Çok yönlü bir proje."

Sis, elde edilecek mermerlerin inşaat sektöründe silisyum ve alüminyumun ise sanayide kullanılarak ekonomiye kazandırılacağını bildirdi.

- Enkaz örnekleri öğütülmeye başladı

Sis, proje ekibinin yıkımı yapılan binaların molozlarının döküldüğü alandaki farklı noktalardan 2 ton 300 kilogramlık atık malzemeyi bilimsel araştırma için aldığını ifade ederek, "Bina yıkıntılarından aldığımız örnekleri kırdık, öğütmeye başladık. Atıklardan silisyum ve alüminyum kazanma işlemine başladık." dedi.

Sis, Mühendislik Fakültesinden Prof. Dr. Murat Erdemoğlu, Doktor Öğretim Üyesi Tufan Kıyak ile yüksek lisans öğrencileri Kürşat Aydemir ve Ramazan Aydoğmuş ile birlikte yürüttükleri projenin süresinin 2 yıl olduğunu sözlerine ekledi.

Gözümüz Yükseklerde Model Uçak Takımı, 360 gram ağırlığa sahip üstten kanatlı, önden motorlu tekerleksiz insansız hava aracıyla Milli Eğitim Bakanlığının 20-24 Mayıs'ta Kayseri'de düzenlediği ve 13 ülkeden 40 takımın katıldığı 17. Uluslararası Robot Yarışması'nda birincilik elde etti.

Fethi Gemuhluoğlu Fen Lisesi Müdürü Ramazan İlhan, AA muhabirine, 6 Şubat 2023'te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen kentte moral ve motivasyonu yükseltmek amacıyla bilimsel, sosyal, kültürel faaliyetlere de önem verdiklerini anlattı.

Okulda kurdukları uçak kulübünde öğrencilerin çalışma yaparak deprem travmasını atlatmaya çalıştığını dile getiren İlhan, "Çocuklar burada çalıştığı zaman ben o öğrencilerin çalışma azimlerini gördüğüm zaman mutlu oluyorum. Bu atölyede streslerini atıyorlar bir nebze de olsa depremde yaşamış oldukları o travmaları unutmaya çalışıyorlar. İnşallah bu çalışmalarımız bu şekilde devam edecek. Öğrencilerimiz bu deprem stresinden kurtulmuş olacak." diye konuştu.

İlhan, Uluslararası Robot Yarışması'nda elde edilen birinciliğin öğrenciler gibi kendilerini de çok mutlu ettiğini söyledi.

- TEKNOFEST'te kullanılacak uçağın tasarımına başlandı

Gözümüz Yükseklerde Model Uçak Takımı rehber öğretmeni Mehmet Güran ise okul olarak hem ulusal hem de uluslararası yarışmaları yakından takip ettiklerini, TEKNOFEST 2022'de Türkiye altıncısı olduklarını dile getirdi.

17. Uluslararası MEB Robot Yarışması'nda Malatya'yı temsil ettiklerini belirten Güran, "Öğrencilerimizin tasarladığı insansız hava aracı orada otonom uçuş gerçekleştirip bütün görevleri yerine getirerek Türkiye birincisi oldu. Bundan sonra kısmet olursa hedefimiz, TEKNOFEST'e katılmak. Ben takımıma, öğrencilerime güveniyorum. TEKNOFEST'te de aynı başarıyı yakalayacağımıza eminim. TEKNOFEST'te kullanacağımız uçağımızın tasarımlarına hemen başladık. Kanat üretimi, gövde üretimi, görev iç değerlerini yapmamız gerektiğini öğrencilerle istişare yaparak hemen üretimine başladık. Çocuklarla bu etkinliklere, yarışmalara katılmak çok güzel, onlarla zaman geçirmek bizim için çok kıymetli." ifadesini kullandı.

"Sabit kanat uçak kategorisi"nde birinci olan takımın kaptanı ve yazılım sorumlusu 10. sınıf öğrencisi Mustafa Delibaş, yarışmadaki başarılarının yanı sıra ortamın da kendilerine iyi geldiğini, yarışma atmosferinin çok güzel ve uçuşların da harika olduğunu aktardı.

Delibaş, "Uçağımızı MEB Robot Yarışması için özel olarak ürettik ama askeri alanda, tarım sektöründe ve haritacılıkta da kullanılabilir." dedi.

Takımın pilotu 10. sınıf öğrencisi Mustafa Fatih Delikurt da "Birinci olmamızı etkileyen faktörlerden en önemlisi uçağımızın hafifliği, bu sayede yavaş ve stabil uçabilmesi. Biz bu sayede hedefi tam vurabildik. Uçağımızın iniş takımı yok, bu sayede iniş mesafesini kısalttık, inişini kolaylaştırdık. Uçuşunu kolaylaştıracak faktörlere özen gösterdik." diye konuştu.

10. sınıf öğrencisi Ramazan Ensar Elmas da uçaklarının 360 gram ağırlığa sahip, üstten kanatlı, önden motorlu olduğunu ifade etti.