Geliştirdiği sistemin işleyişi hakkında bilgi veren Çakmak, "Güneş panelleri aracılığıyla elde ettiğimiz güç, şarj modülü üzerinden bataryalara depolanıyor. Mevcut elektrikli araçlar şarj istasyonlarına bağımlıyken, bu sistem sayesinde araç hareket halindeyken bile enerji üretmeye devam ediyor. Gündüz depolanan enerji, gece sürüşünde motorlara güç veriyor. Bu da hem kesintisiz sürüş hem de doğaya sıfır zarar anlamına geliyor" dedi.

Oğlunun projesini gururla takip eden anne Meral Çakmak ise gençlerin desteklendiğinde neler başarabileceğine dikkat çekerek, "Oğlumun maddi ve manevi olarak her zaman yanındayız. Bu araçta gördüğümüz ana mekanizmanın 3D yazıcıdan çıkarılmasına kadar her detay onun el emeği ve fikri. Gelecekte iyi bir mühendis olup ülkesine hizmet etmesi en büyük temennimiz. Oğlumla gurur duyuyorum" şeklinde konuştu.

Patent Effect tarafından hazırlanan ve Türkiye’deki üniversitelerin teknoloji ile inovasyon performansını değerlendiren “Türkiye’nin Patent Raporu 2025” sonuçları açıklandı. Raporda, üniversitelerin farklı teknoloji alanlarındaki patent başvuru sayıları esas alınarak yapılan sıralamalara yer verildi.

Yayımlanan verilere göre Fırat Üniversitesi; özellikle yapay zekâ, siber güvenlik, havacılık ve savunma ile batarya teknolojileri gibi kritik alanlarda geliştirdiği projeler ve patent başvurularıyla ilk 10 içerisinde kendine yer buldu.

Yapay zekâ kategorisinde yüksek sayıda patent üretimiyle öne çıkan üniversitemiz, teknoloji odaklı araştırma gücünü bir kez daha ortaya koydu. 22 patent başvurusu bulunan üniversitemiz bu alanda yapılan sıralamada İstanbul Gelişim, Medipol ve Atatürk üniversitelerinin ardından Türkiye 4’üncüsü oldu.

Siber Güvenlik alanında en fazla başvuru yapan üniversiteler/araştırma merkezleri sıralamasında 4 patent başvurusu bulunan üniversitemiz bu alanda Türkiye 7’ncisi olarak yer aldı. Son dönemde öne çıkan çalışma alanlarında Havacılık ve Savunma kategorisinde 14 patent başvurusu ile aynı listede birçok köklü yükseköğretim kurumunu geride bırakarak 4. Sırada yer aldı.

Batarya Teknolojileri alanında en fazla başvuru yapan üniversiteler ve araştırma merkezleri sıralamasında, 7 patent başvurusu ile yer alan üniversitemiz, bu stratejik alanda Türkiye genelinde 7’nci sıraya yükselerek önemli bir başarıya imza attı.

İleri Malzemeler alanında 53 patent başvurusu ile öne çıkan üniversitemiz, bu alanda Türkiye genelinde 9’uncu sırada yer alırken, enerji alanında 45 patent başvurusu ile 7. Sırada yer alarak güçlü Ar-Ge kapasitesini bir kez daha ortaya koydu.

Sadece yüksek bedelli değil, tüm ticarileştirme faaliyetleri (Sözleşme Sayısı) baz alındığında Fırat Üniversitesi, 2025 yılında 1 sözleşme ile ulusal sıralamadaki yerini korudu.

Otomotiv alanında 13 patent başvurusu ile yer alan üniversitemiz, Türkiye genelinde 10’uncu sıraya yerleşerek bu alandaki istikrarlı gelişimini sürdürürken, Üretim ve Yapı İşleri alanında 18 patent başvurusu ile Türkiye genelinde 7’nci sırada yer alarak bu alandaki üretim gücünü ortaya koymuştur.

Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, elde edilen başarıya ilişkin değerlendirmesinde Fırat Üniversitesi olarak fikri ve sınai mülkiyet hakları ile ilgili akademisyenleri desteklemeye devam edeceklerini belirterek bilginin ürüne dönüşmesinde patentlerin büyük öneme sahip olduğunu belirtti. Ayrıca patentlerin ticarileşmesi hususunda Fırat Teknokent işbirliğinde çalışmaları sürdürdüklerini ifade ederek emeği geçen akademisyenleri ve öğrencilerimizi tebrik etti.

"Ülke ekonomisine katkı sağlanması bekleniyor"

SBTÜ koordinasyonunda yürütülen projeye Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi de destek veriyor. Farklı üniversitelerin araştırma altyapılarının kullanılacağı proje kapsamında sensörleri içeren kapsülün tasarımı, elektronik devre doğrulama testleri ve saha denemeleri gerçekleştirilecek. Projenin tamamlanmasıyla birlikte hayvancılıkta dijital izleme teknolojilerinin yaygınlaşması, hayvan refahının artırılması ve yerli teknoloji üretimiyle ülke ekonomisine katkı sağlanması bekleniyor.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Bilim Teknoloji Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fatih Kaburcuk, "Bu geliştireceğimiz teknoloji sayesinde artık hayvanlar da konuşabilecek. Eskiden bu düşünce hayaldi fakat bu geliştireceğimiz teknoloji sayesinde ülkemizde gerçekleşecek. Daha sürdürülebilir ve verimli bir şekilde sığır yetiştiriciliği yapılacaktır. Böylece ülkemizde süt üretim miktarı ve et üretim miktarının artmasını sağlayacaktır" dedi.

"Artık hayvanların da dili olacak"

Hayvanların midesine yerleştirilen boluslar sayesinde hayvanların bir rahatsızlığı olup olmadığını tespit edebileceklerini söyleyen Fatih Kaburcuk, "Sığırların ön midesi olan rumen kısmına yerleştirilen boluslar sayesinde sonrası sayesinde hayvanların vücut sıcaklığını midelerindeki PH derecesini ve bu sayede hayvanların rahatsızlık yaşayıp yaşamadığını, geviş getirmelerinde problem olup olmadığını veya ne kadar su içtiklerinin tespiti yapılabilir. Aynı zamanda sıcaklık sensörüyle hayvanın rahatsızlığının olup olmadığını önceden tespit edilebilir. Rumen sensör bolusunun içinde bulunan ivme sensörü sayesinde hayvanların adımları takip edilebilir. Eğer herhangi bir hastalık sebebiyle hayvanın hareketleri kısıtlandıysa önceden tespit edip gerekli müdahale erkenden yapılabilir, böylece muhtemel can kayıplarının önüne geçilebilir. Bu hayvanın midesine yerleştirilecek rumen sensör bolusu sayesinde hayvanların vücut sıcaklığı, mide sıvısında bulunan PH derecesi ve bir takım diğer sensörler vasıtasıyla hayvanların kızgınlık dönemi ve diğer olumsuz olabilecek komplikasyonların tespitini yaparak bize önceden haber verecek. Eskiden derlerdi ki hayvanların ağzı var dili yok. Fakat şimdi bu teknoloji sayesinde artık hayvanların ağzı var, dilleri de geliştirilecek teknoloji sayesinde olacaktır" dedi.

"Midede 5 yıl kadar durabiliyor"

Bu proje ile daha verimli bir sığır yetiştiriciliğinin yapılacağını belirten Kaburcuk, "Bu sensör bolusu Avrupa'da birkaç firma tarafından geliştirilmişti. Fakat hali hazırda var olan sensör bir takım ilave bileşenlere ihtiyaç duymaktaydı. Fakat bizim geliştireceğimiz bu sensör bolusu ile sadece hayvanın midesine yutturulacak kapsül yeterli olacak. İlave olarak dışarıda bir takım baz istasyonu veya tekrarlayıcılara ihtiyaç olmayacaktır. Avrupa'da muadili olan rumen sensör bolusları yaklaşık 150 dolar civarındayken bizim geliştirmeyi planladığımız sensör bolusları yaklaşık 50-60 dolar civarında olacak. Böylece daha sade, daha uygun ve daha kullanışlı olarak insanımıza sunulacak. Bilim ve Teknoloji yöneticiliğinde gerçekleştirilecek olan bu ürün Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi koordinasyonunda gerçekleştirilecektir. Bildiğiniz üzere bazı eski çizgi filmlerden hayvanları konuştururlardı. Bu geliştireceğimiz teknoloji sayesinde artık hayvanlar da konuşabilecek. Eskiden bu düşünce hayaldi fakat bu geliştireceğimiz teknoloji sayesinde ülkemizde gerçekleşecek. Daha sürdürülebilir ve verimli bir şekilde sığır yetiştiriciliği yapılacaktır. Böylece ülkemizde süt üretim miktarı ve et üretim miktarının artmasına neden olacaktır. Geliştirilecek olan rumen sensör bolusu, hayvanın midesinde yaklaşık beş yıl kadar durabiliyor" ifadelerine yer verdi.

"Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz"

Yarışmada Türkiye'yi temsil etmekten hem mutlu hem gururlu olduklarını ifade eden Takım Kaptanı Yunus Emre Güler, "Geçen sene ekibimizle Teknofest Malivatan çerçevesinde insansız deniz aracı kategorisinde ikincilik derecesi elde ettik. Bu başarıyla yetinmek istemedik, bu sene ülkemizi uluslararası alanda temsil etmek için Norveç'te düzenlenecek olan New York Challenge yarışmasına başvurumuzu yaptık. Ön başvuru ve rapor aşamasının ardından yarışmada ülkemizi temsil etmeye hak kazandık. İnşallah ekibimizle birlikte ülkemizi yarışmada da en iyi şekilde temsil etmeyi hedefliyoruz. Milli teknoloji hamlesi idealinde çalışmalarımızı sürdüreceğimizi düşünüyoruz. En büyük destekçilerimiz olan başta kendi aileme, ardından arkadaşlarımın ailelerine çok teşekkür ediyorum. Bu yolda benimle birlikte emek veren tüm ekip arkadaşlarıma da çok teşekkür ediyorum. Biz gençler olarak elimizden gelen tüm gayreti ve çabayı gösteriyoruz. Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz. Hem milletimizin teknolojiye olan ilgisini, hem de devletimizin bu alanda yapmış olduğu yatırım ve desteği çok iyi biliyoruz. Daha iyisini de göstereceğiz inşallah. Tüm devletimizin ve milletimizin hem dualarını hem de desteğini bekliyoruz" dedi.

"Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz"

TEKNOFEST 2025'te insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduklarını hatırlatan Mustafa İsa Oruçtutan ise "Akımımızda donanım, mekanik ve yazılım ekibinden sorumluyum. Bu sene TEKNOFEST 2 bin 25 yarışmasında insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduk. Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz. Norveç'in Trondheim şehrinde düzenlenen ve üst seviye bir yarışma olan New York Challenge, otonom yüzey aracı yarışmasına başvurduk. Rapor aşamasının ardından bize kabul maili geldi ve yarışmaya katılmaya hak kazandık. Bu yarışmanın, bizim bu uğurda geliştirdiğimiz sistemleri uluslararası arenada nasıl temsil edeceğimizin bir göstergesi olacağını düşünüyorum. Ekip arkadaşlarımın ve ailelerimizin destekleriyle inşallah dereceye girip döneceğiz" şeklinde konuştu.

Sosyal medya platformlarında adı sanı belli olmayan hesaplar üzerinden kişilere yönelik hakaret, küfür ve iftira içeren paylaşımların artması toplumun birçok kesiminde rahatsızlık oluşturuyor. Uzmanlar, bu tür içeriklerin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini ve doğrudan kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığını belirtiyor.

Son dönemde ise soruna yapay zekâ teknolojilerinin kötüye kullanımı da eklendi. Yapay zekâ ile oluşturulan sahte görseller, montaj videolar ve manipülatif içerikler aracılığıyla bazı kişiler hakkında gerçek dışı iddialar yayılabiliyor. Bu durum, dezenformasyonun daha hızlı yayılmasına ve kamuoyunun yanlış yönlendirilmesine neden olabiliyor.

Uzmanlara göre yapay zekâ teknolojileri doğru kullanıldığında önemli kolaylıklar sağlıyor. Ancak kötü niyetli kişiler tarafından kullanıldığında dezenformasyon ve itibar suikastı aracı haline gelebiliyor. Bu durum, sosyal medyada güven sorununu da beraberinde getiriyor.

Toplumun birçok kesimi, fake hesapların arkasına saklanarak yapılan hakaret ve iftira paylaşımlarının yanı sıra, yapay zekâ ile üretilen sahte içeriklerin de toplumsal güveni zedelediğini ifade ediyor.

Öte yandan Akın Gürlek de daha önce yaptığı açıklamalarda sosyal medya ile ilgili yeni düzenlemeler üzerinde çalışıldığını ifade etmişti. Gürlek, özellikle sahte hesaplar üzerinden yapılan hakaret ve iftira paylaşımlarına dikkat çekerek, sosyal medyada kimlik doğrulamasına dayalı daha şeffaf bir sistemin gündeme gelebileceğini belirtmişti.

Bu açıklamalar kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, birçok kesim sosyal medyada sahte hesapların önüne geçecek yasal düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini dile getiriyor.

Uzmanlar ise kullanıcıların karşılaştıkları içeriklerin doğruluğunu sorgulamaları gerektiğine dikkat çekiyor. Fake hesaplar ve yapay zekâ ile üretilmiş manipülatif içeriklere karşı toplumun bilinçli olması, sosyal medyada güven ortamının korunması açısından kritik önem taşıyor.

"2029 yılında 2 tane mikrorowerımız Ay'a gidecek"

Yeniçeri isminden türettiği ‘Çeri' isimli mikrorowerların 2029 yılında görev yapmak üzere Ay'a gideceğini belirten projenin hocası ODTÜ Havacılık ve Uzay Mühendisliği Öğretim Üyesi Görkem Güloğlu, "Bu projenin amacı, 2029 yılında Çin'in göreviyle Ay'a 2 tane mikrorowerımız gidecek. Tamamen burada geliştirdiğimiz, burada ürettiğimiz ROMER Mühendisliğinde ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin öz kaynaklarıyla ürettiğimiz 2 tane mikrorowerımızı, 2029 yılında Ay yüzeyinde görev yapmak üzere tasarlamaktayız. Öncelikle ileri teknoloji gelişimine, sağlık gelişimi konusunda çalışmalarımız oluyor. Dünyada ve uzayda çalışan robotik robotların arasında farklar var. Bunlar için ileri teknoloji ürünleri kullanmaktayız. Bu şekilde ülkemizde ileri seviyede, ileri teknoloji ürün çalışmaları yapmaktayız. Bu sayede insan gücü ve insan eğitimi sağlamaktayız. Bu yola 2024 yılında Çin Uzay Ajansı'nın açtığı bir çağrı ile çıktık. O çağrıya yanıt olarak bir projemizden bahsettik. Tüm dünyaya açılmış bir çağrıydı. Birçok ülkenin Avrupa'dan, Afrika'dan, Asya'dan başvurduğu bir çağrıydı. Bu çağrının sonucunda bizim iki tane mikrorowerımız aya gitmek üzere seçildi" diye konuştu.

"Rex, TSK envanterine girdi"

Üretilen ve geliştirilen Rex isimli cihazın Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterine girdiğini ifade eden ODTÜ ROMER'in müdürü Doç.Dr. Erol Şahin ise, "ROMER, ODTÜ Robotik ve Yapay Zeka Çalışmaları'na ilişkin bir merkez. Birçok gelişmiş projelerin yürütüldüğü bir yer. İlgili hocalarla araştırma altyapısını sunan, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı desteğiyle kurulmuş olan bir merkez. Geçtiğimiz günlerde 5'inci yılımızı doldurduk. Şu anda da daha aktif olarak birçok projemizi yürütüyoruz. Projelerimiz aslında birçok değişik alanı kapsıyor. Sosyal medyada olan Mottiş'i görüyorsunuz. Mottiş aslında bizim 4 yıl boyunca çalıştığımız bir platform. Hazır bir platform. Onun üzerinde değişik hareket algoritmalarını tasarlıyoruz. Bir taraftan da özellikle endüstriyel ortaklarımızla beraber benzer platformların yazılımsal gelişimini de yapıyoruz. Orada insansı bir robotu görüyoruz. Benzer konuları çalışmak üzere o da yeni alındı. 3'üncü bir platformumuz daha var. O da Rex diye bir platform. Bu da akademideki bir hocamızın geliştirdiği bir platform. Geçtiğimiz yıl içinde esasında ürünleşti ve TSK'nın envanterine girdi. Yaptığımız çalışmalar, projeler esasında çok değişik alanları kapsıyor" şeklinde konuştu.

Yağmur hasadıyla su tasarrufu

Çatısına kurulan sifonik yağmur sistemi aracılığıyla toplanan suların 420 ton kapasiteli dev bir sarnıca iletilmesiyle dikkat çeken binada arıtılan sular; peyzaj sulamasından ortak kullanım alanlarına kadar binanın pek çok noktasında yeniden kullanılıyor. Üst SCADA (Merkezi Denetleme ve Veri Toplama) sistemi sayesinde su tüketimi anlık olarak izlenirken, muhtemel sızıntılar uzaktan izlenebilir akıllı sayaçlarla anında tespit edilerek müdahale ediliyor.

Enerjiyi üreten ve yöneten bina

Yaşar Üniversitesi M Blok, su tasarrufunun yanı sıra enerji verimliliğiyle de öne çıkıyor. Binanın anlık enerji ihtiyacının yüzde maksimum 30'u, üzerine kurulu güneş panellerinden sağlanıyor. Yapı içerisindeki 862 adet varlık sensörü, insan yoğunluğunu takip ederek aydınlatma, iklimlendirme ve akıllı tahta sistemlerini optimize ediyor. İnsan bulunmayan alanlarda sistemlerin otomatik olarak kapanması sayesinde gereksiz enerji tüketimi tamamen ortadan kaldırıyor.

Teknolojik ve çevreci bina, Yaşar Üniversitesi'nin karbon ayak izini azaltma vizyonunun hedeflerinden biri olarak öne çıkıyor.

"Doğaya saygılı bir iş yapıyoruz"

Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) ev sahipliğinde düzenlenen Su Konferansı'nda mimarı olduğu yeni eğitim binasını örnek gösteren Epig Mimarlık Kurucusu ve BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş de projenin felsefesini şu sözlerle anlattı:

"Kentlerimizi betonlaştırdık ve yağmurun toprağa ulaşmasına engel olduk. M Blok projesinde bu döngüyü tersine çevirmeyi hedefledik. 32 bin metrekarelik bu yapıda sürdürülebilirliği, ekonomiyi ve çevre duyarlılığını merkeze aldık. İç mekânlarda sistem tasarımları ve seçilen ürünlerle yüzde 50 su tasarrufunu hedefledik. Hem enerjiyi verimli kullanmak hem de insan konforunu sağlamak adına doğaya saygılı bir işe imza attık."

LEED Yeşil Bina Sertifikası hedefi

Yaşar Üniversitesi İnşaat Bakım-Onarım Yatırım Daire Başkanı Yetkin Türk ise sürecin prestijli bir ödülle taçlanacağını belirterek, "Gezegenin kaynaklarını koruma motivasyonuyla çıktığımız bu yolda, M Bloğu üst seviye bir skorla LEED Yeşil Bina Sertifikası ile belgelendirmek için çalışmalarımız sürüyor" dedi.

"Reklamcılık artık sadece bağıran mesajlardan ibaret değil"

İletişim dünyasında önemli bir dönüşüm yaşandığını belirten Doç. Dr. Yakın, reklamcılığın artık yalnızca dikkat çekmeye odaklanan bir yapıdan uzaklaştığını ifade etti. Yakın, Psychology & Marketing dergisinde yayımlanan güncel çalışmalara atıf yaparak şu değerlendirmede bulundu:

"Bu araştırmalar modern insanın en büyük çelişkisini ‘kişiselleştirme paradoksu’ olarak tanımlıyor. Bir marka bizi anladığında olumlu hissediyoruz; ancak fazla anladığını, özel alanımıza girdiğini düşündüğümüzde rahatsızlık duyuyoruz."

"Algoritmik empati sınavı"

Doç. Dr. Yakın, bu durumu "algoritmik empati sınavı" olarak nitelendirerek, reklamcılığın yeni ölçütünün veri miktarı değil, verinin sınırlarına saygı olduğunu vurguladı. Markaların veriyi bir satış aracı olarak değil, kullanıcıyı anlamaya yönelik bir araç olarak kullanması gerektiğini savunan Yakın, dijital platformların yeni nesil bir "dijital refakatçilik" anlayışı geliştirdiğini dile getirdi.

Nöro-iletişim: Duygusal etki öne çıkıyor

Sürecin yalnızca ekranlarla sınırlı kalmadığını belirten Yakın, Neuromarketing alanındaki bulguların da bu dönüşümü doğruladığını söyledi. Söz konusu araştırmaların, insanların reklamlarda mantıktan çok duygusal etkiye tepki verdiğini ortaya koyduğunu ifade eden Yakın, durumu şu sözlerle açıkladı:

"Teknoloji iletişimin iskeletiyse, duygu onun kas grubudur. İskelet ayakta tutar, kas grubu ise harekete geçirir."

Z kuşağı ‘alakasız’ markalara mesafeli

Markaların kullanıcılarla daha duygusal bir bağ kurmaya yöneldiğini belirten Yakın, bu yaklaşımın özellikle genç kuşaklar açısından belirleyici olduğunu söyledi. Frontiers in Communication raporuna göre Z kuşağının, kendisini tanımayan markaları "vakit hırsızı" olarak gördüğünü aktaran Yakın, gençlerin asıl rahatsızlığının gözetlenmekten değil, teknolojinin ruhsuz ve alakasız kullanılmasından kaynaklandığını ifade etti.

"Gelecek, insan hikâyesini kodlara ekleyebilenlerin"

Değerlendirmesinde iletişimin geleceğine de değinen Doç. Dr. Yakın, teknolojinin iletişimi sayısal verilere indirgeme potansiyeline sahip olduğunu, ancak bu verilere anlam kazandırmanın hâlâ insanın elinde bulunduğunu vurguladı. Yakın, geleceğin yalnızca kod yazabilenlerin değil, kodların arasına insan hikâyesi yerleştirebilenlerin olacağını belirterek iletişimin yeni dönemini "istatistiğin şiirini yazma süreci" olarak tanımladı.

"Kimse durduk yere ücretsiz bir şey dağıtmaz"

İHA muhabirine konuşan bilişim uzmanı Bilgin Berge, bu tür girişimlerin ilk kez yaşanmadığını ve benzer dolandırıcılık yöntemlerinin devam edeceğini belirtti. Dolandırıcıların genellikle insanların zaaflarını hedef aldığını ifade eden uzman Berge, "Bu nedenle öncelikle halkımızın bilinçli olması gerekiyor. Sosyal medyada güvenilir görünen, hatta onaylı bir sayfa dahi bir paylaşım yapıyorsa, doğrudan tıklamamak gerekiyor. Paylaşılan bağlantının e-Devlet linki olduğu söylense bile bundan emin olmadan işlem yapılmamalı. Zaten basit ve güvenli yöntemler var. Arama motoruna "e-Devlet" yazarak ya da doğrudan turkiye.gov.tr adresine girip ilgili başlığı aratarak o başvuru formuna ulaşabiliriz. Dolandırıcılar genellikle insanların zaaflarından faydalanır. Örneğin, ‘Daha önce kredi mi çektiniz? Kredinizin iadesi için tıklayın' gibi ifadeler kullanırlar. Oysa yapılması gereken şey basittir: e-Devlet'e giriş yapar, ‘kredi iadesi' diye aratırsınız. Eğer böyle bir hizmet varsa zaten resmi olarak karşınıza çıkar. Aynı şekilde para iadesi, sigorta iadesi ya da devletin ücretsiz bir şey dağıttığı yönündeki paylaşımlar da sıkça kullanılır. Açıkça söylemek gerekir ki, kimse durduk yere ücretsiz bir şey dağıtmaz. Eğer bir yerde paranın ya da iadenin reklamı yapılıyorsa, orada büyük ihtimalle bir dolandırıcılık vardır. Tıklamamak gerekir" dedi.

"tc' Türkiye'nin resmi uzantısı değildir"

İnternette veya sosyal medyada gezinirken dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın ‘alan adı' olduğunu dile getiren Berge, "Önce site ismine, ardından uzantısına bakılmalıdır. Resmi kurumlar genellikle ‘gov' uzantısını kullanır diye bir algı var. Ancak asıl önemli olan ‘gov'dan sonra gelen uzantıdır. Bu uzantı ‘.tr' midir, yoksa başka bir ülkeye mi aittir? Dolandırıcılar farklı ülkelerden alan adı alarak bu güven algısını bilinçli şekilde oluşturur. Örneğin ‘.tc' uzantısı sıkça kullanılır. Oysa ‘.tc' Türkiye'nin resmi uzantısı değildir. Ancak birçok kişi bunu Türkiye'ye ait sanır. Dolandırıcının amacı da zaten bu güveni sağlamaktır. Vatandaş bu siteye tıkladığında ‘Bu güvenli bir site' düşüncesiyle devlet bilgilerini girer ve bu bilgiler doğrudan dolandırıcının eline geçer" diye konuştu.

"Bilgisayar okuryazarlığı dersi olmalıdır"

Müfredatta bilgisayar operatörlüğünün olduğunu, ancak bilgisayar okuryazarlığının olmadığını ifade eden Berge, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Oysa bilgisayar okuryazarlığı, teknik detaylara boğulmadan herkesin anlayabileceği temel bilgileri kapsar. Operatörlük kadar kapsamlı değildir; 7'den 70'e herkesin anlayabileceği bir içerik sunar. Bu nedenle okullarda en az haftada bir saat bilgisayar okuryazarlığı dersi olmalıdır. Bunun yanında web okuryazarlığı ve temel siber güvenlik dersleri de müfredata eklenmelidir. Ayrıca bu eğitimler sadece okullarla sınırlı kalmamalıdır. Örneğin bir vatandaş telefon almadan önce kısa bir bilgilendirme eğitiminden geçebilir. Ya da evine internet bağlatmadan önce temel siber güvenlik konusunda zorunlu bir eğitim alması sağlanabilir. Belki 60 saatlik bir temel siber güvenlik eğitimi gibi uygulamalarla bu sorunların önüne geçilebilir. Bu tür önlemlerle hem bireysel farkındalık artar hem de dolandırıcılık girişimlerinin etkisi ciddi şekilde azaltılabilir."

Geleceğin sürdürülebilir enerji çözümü

Hibrit jeneratörün enerjiyi sadece üretmekle kalmayıp optimize ettiği, depoladığı ve çevreyi koruduğu belirtildi. Güneş enerjisinin temiz gücüyle birleşen lityum bataryaların uzun ömürlü kapasitesi, dizel operatörlerin sağlamlığı ve hepsinin hibrit invertör tarafından akıllıca yönetilmesi sonucunda akıllı, kesintisiz ve esnek bir enerji çözümü sunulduğu ifade edildi. Sistemin yüzde 90'a varan yakıt tasarrufu, sıfıra yakın emisyon ve kesintisiz enerji güvenliği sağladığı vurgulandı.

"Emsa Jeneratör'ümüz ile gurur duyuyoruz"

Lansmana katılan ESO Başkanı Celalettin Kesikbaş, "Emsa, odamızın en değerli üyelerinden. Teknoloji üretiyorlar, ihracatları oldukça yoğun. Türkiye'nin önemli jeneratör üreticilerinden. Bu anlamda, Vestel ile yapmış oldukları teknolojik uygulamalar ve yenilikler ile güçlerine güç katmaya devam ediyorlar. Bugün görmüş olduğumuz hibrit sistem aslında bir ihtiyaçtan doğuyor. Emsa'nın böyle bir uygulamada öncülük etmesi ve Vestel gibi Türkiye'mizin milli gururu olan bir teknoloji şirketiyle de iş birliği içerisinde olması son derece kıymetli. Türk mühendislerine güvenmek, inanmak gerekiyor. Bizler her şeyi en iyi şekilde yapabilecek kabiliyetlere sahip insanlarız. Bu anlamda şirketlerimiz de böyle. Emsa Jeneratör'ümüz ile gurur duyuyoruz" dedi.

"Yenilenebilir enerjiyle çalışan ürün geliştiriyoruz"

Emsa Jeneratör Genel Müdürü Gökhan Güner, "Emsa olarak biz, zaten 102 ülkeye ihracat yapan bir firmayız. Avrupa'yla da ilişkilerimiz kuvvetli. Sürdürülebilirlikle ilgili bazı çalışmalarımız var. Karbon ayak izi hesaplaması, su ayak izi hesaplaması ve sürdürülebilirlik raporlarımızı yayınladık. Bununla alakalı da elektrik, su ve araç yakıtları tüketimiyle alakalı 2026 yılında yüzde 25 civarında bir tasarrufa gitmeyi planlıyoruz. Biz karbon ayak izi tarafında fosil yakıtlarla çalışan dizel jeneratörler üretiyoruz. Bunun yanında yenilenebilir enerjiyle çalışan, yani hibrit sistemler, güneş enerjisi sistemleri ve batarya enerji depolama sistemleriyle ilgili de ürün geliştiriyoruz" şeklinde konuştu.

"Üç büyük firmanın böyle bir ürün çıkarması bizi de heyecanlandırdı"

Emsa Jeneratör AR-GE Müdürü Eminali Saral, şunları söyledi:

"Üç büyük firmanın böyle bir proje altında buluşması ve ortaya bir ürün çıkarması bizi de çok heyecanlandırdı. İşin en güzel tarafı, böyle bir ürün ortaya çıktıktan sonra ticari olarak bize fayda sağlayacağını görmüş olduk. ESO başkanımızın katılımıyla beraber çok güzel bir etkileşim oldu. Bizim vizyonumuz, genel jeneratör sistemlerini akü sistemleri ve güneş panelleri ile entegre ederek daha çevreci yakıt tüketimi, daha düşük karbon ayak izi, sessiz ve kesintisiz bir güç sistemini müşterilerimize sunmak."

"İki sistemi birlikte kullandığımızda kesintisiz hizmet alabiliyoruz"

Vestel İş Geliştirme Müdürü Alper Çetin, "Batarya ve jeneratör sistemleri uygulama amacıyla aslında birbirinden çok da farklı sistemler değil. Birbirlerini tamamlayan özellikleri var. Jeneratörler elektrik kesintilerinde uzun süreli bir enerji tedariği sağlayabiliyorlar. Batarya enerji depolama sistemleri ise, bataryalar içerisindeki enerjiyi belli bir süre ikame edebiliyorlar. Burada fark, bataryalar bu işi kesintisiz bir şekilde yaparken, jeneratörlerin bir süre kesintiye ihtiyaç duymaları. Dolayısıyla, bu iki sistemi birlikte kullandığımızda kesintisiz ve sürekli bir enerji hizmeti alabiliyoruz. Aynı zamanda, batarya sistemleriyle mikrogrid küçük şebekeli uygulamalarda güneş enerjisi ve diğer kaynakların da entegrasyonunu mümkün hale getirebiliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Bu ürünün amacı, farklı sektörlere çözüm sunmak"

Sparcon Kurucu Ortağı Altuğ Dağ ise "Sparcon olarak biz, bunun mühendislik ve tasarım tarafında bulunuyoruz. Üretmiş olduğumuz Emsa hibrit ürünlerinin pazarlanması ve mühendislik tarafındaki hesaplamanın yapılması noktasında yer alıyoruz. Gelişen dünyada, dijitalleşen ve dönüşen enerji piyasasında kesintisiz enerji kaynaklarının sınırlı olması, bir de batarya teknolojilerinin ve jeneratörün birlikte çalışma noktasındaki mühendislik kavramlarının henüz başarılı noktaya gelmemesi nedeniyle biz hibrit jeneratörü geliştirme fırsatı bulduk. Bu ürünün amacı, kesintisiz güç kaynağı isteyen data sunucuları, jeneratör isteyen hastaneler veya farklı sektörlere çözüm sunmak" diye belirtti.

Karesi ilçesindeki Ahmet Edip Uğur Gençlik Kültür ve Aktivite Merkezi’nde 270 metrekare alan üzerine kurulu Çevre Eğitim ve Bilim Merkezi’nde 2. Etap kurulum ve tadilat çalışmalarında sona gelindi. Toplamda 720 metrekare alanda faaliyet göstermesi planlanan merkezde 9 yeni cihaz alımıyla birlikte toplam cihaz sayısı 27’ye yükseltildi. Modern ve konforlu alanlarda öğrencilerin eğlenerek öğrenebilecekleri eğitim atölyeleri oluşturuldu.

İnteraktif ve eğlenceli eğitim

Çevre Eğitim ve Bilim Merkezi’ne eklenecek yeni eğitim alanları, etkileşimli cihazlar ve uygulama atölyeleriyle çocuklar ve gençlerin öğrenme imkânları da artırılıyor. Atık yönetiminden yenilenebilir enerji kaynaklarına, iklim değişikliğinden doğa olaylarına kadar birçok konuda öğrencilere bilimsel deneyler ve gözlemler sunan merkezde sosyal, öğrenme fırsatları ön plana çıkıyor. İklim krizi, yenilenebilir enerji ve atık yönetimi gibi çağın kritik çevre sorunlarına karşı çocuklara küçük yaşlardan itibaren farkındalık oluşturan Çevre Eğitim ve Bilim Merkezi, yeni eklenen cihaz ve eğitim alanlarıyla öğrencilerin çevresel eğitim alanında gelişmesine katkı sunuyor.

"Ön teşhis çok önemli"

Fesih Sönmez, yapay zeka kullanarak böyle bir model geliştirdiğini söyleyerek, "Yapay zeka modellerini eğiterek, böyle bir sistem geliştirdim. Bu modeli çok kısa bir süre içerisinde geliştirdim. Bazen hastanelerde öyle yoğunluklar oluyor ki bu sistem hastalıkların ön teşhisinde önemli bir rol oynuyor. Böyle yapay zeka destekli sistemlerin oluşu, bu tarz iş yoğunluğunun önüne geçebilir. Hastaların hangi hastalık grubunda olduğunu anlayabiliyor. Sağlıkta ön teşhisin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Yapay zeka desteği ile bu işin hızlanacağı fikrindeyim. Bu modelleri yakın zamanda telefonlarımızda dahi görebiliriz. O an hem görüntüden hem sesten hem de konuşmanızdan sizin hangi hastalığa doğru gittiğinizi belli bir doğrulukta söyleyebilecek. Erken teşhisin öneminin farkında olmamız gerekiyor. Çünkü hastalıklar geç teşhis edildiğinde çokta bir faydası olmuyor. Ama bu tür sistemler hastalığın bulunmasını pratik hale getiriyor. Eğer bu model ciddi şekilde eğitilirse, hastalığımızı tam teşhisini söyleyebilecek konuma getirebiliriz" dedi.

"Hastalıklar hakkında fikir sahibi olabiliyoruz"

Sönmez, sistemin verileri toplayarak hangi hastalık hakkında cevaplar verdiğini belirterek, "Bu uygulama 4 farklı modeli kullanıyor. İlk olarak görüntü, ikinci olarak ses modeli ve üçüncü olarak konuşma modelini kullanıyor. Bu modellerin hepsi yapay zekaya bağlı olarak çalışıyor. İlk olarak kamera karşısına geçtiğinizde sizin ruh halinizi anlayabiliyor ve yaşınızı belli bir doğrulukta tahmin edebiliyor. Bu verileri elinde tutarak ikinci aşamaya geçiyor. Ses aşamasında konuşurken öksürüyor muyuz, nefes darlığımız mı var veya o anda başka semptomlar varsa sesimizden bunları da algılayabiliyor. Siz bilgisayara karşı konuştuğunuzda sizin ne demek istediğinizi anlayabiliyor. Siz konuşurken 10 cümle kuruyorsanız, bu sistem sağlıkla ilgili kelimeleri ve semptomları algılıyor. Daha sonra ise bu tuttuğu verileri arka planda eğitilmiş modellere yolluyor. Sistem, bu elde ettiğin verilerin hepsini toparlayarak hastalığınız hakkında belli bir orantıda size cevaplar veriyor. Buradaki haritada ise ülkemizde hangi hastalıklar yoğunlukta anlıyoruz. Hastalıklar bazında da fikir sahibi olabiliyoruz" diye konuştu.

Alaşehir İlçe Milli Eğitim Müdürü Fikri Çetinkaya, yaptığı konuşmanda şenliğin önemine değinerek, "Alaşehir'de bir ilki gerçekleştirmenin gururunu yaşıyoruz. Öğrencilerimizin hayal gücünü geliştirmek, onları bilim insanı, sanatçı, mühendis ve yenilikçi bireyler olarak yetiştirmek amacıyla düzenlenen bu Bilim Şenliği'nde teknolojiden sanata, doğadan uzaya kadar uzanan 41 farklı atölye yer alıyor. Hedefimiz, üç gün boyunca 6 bin öğrencimizin şenliğimizi ziyaret etmesi ve farklı öğrenme ortamlarıyla buluşmasıdır" dedi.

Şenlik kapsamında okul öncesinden lise düzeyine kadar öğrenciler, 10-15 kişilik gruplar halinde 30-40 dakika süren atölye çalışmalarına katılıyor. Atölyeler arasında çömlek yapımı, cam sanatları, ebru, model uçak, dron, planetaryum, yapay zekâ, robotik, 3D üretim ve kodlama gibi uygulamalı etkinlikler yer alıyor. Öne çıkan atölyeler arasında "Gökyüzüne Yükselen Teknolojiler", "Doğadan Hayata: Biyomimikri", "Planetaryum ile Uzay Keşif Zamanı", "Topraksız Tarım", "Yapay Zekâ Araçları" ve "Camın Büyüsü: Işığın Renklerle Dansı" gibi başlıklar dikkat çekiyor.

Zeybek oynayan robotlar ilgi odağı oldu

Şenliğin en ilgi çeken bölümlerinden biri, açılışta sahne alan Ada isimli robotlar oldu. "Zeybek" oynayan ve açılış kurdelesini tutan robotlar, izleyenlerin büyük beğenisini kazandı. Vatandaşlar, ilk kez gördükleri robotlarla fotoğraf çektirerek, bu anı ölümsüzleştirdi.

Proje yürütücülüğünü Ayla Serpil Kaya'nın yaptığı şenliğe Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Alaşehir Belediyesi, Yunusemre Belediyesi Bilim Yunusemre, Alaşehir Kaymakamlığı, Alaşehir İlçe Tarım Müdürlüğü ve Sarıgöl İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü destek verdi. Açılışa Alaşehir Kaymakamı Alper Faruk Güngör, Alaşehir Belediye Başkanı Ahmet Öküzcüoğlu, İlçe Milli Eğitim Müdürü Fikri Çetinkaya, Manisa İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Abdullah Ölmez, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, kurum amirleri, öğretmenler, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı.

5G teknolojisinin iletişimde hızın ve kalitenin yeni adı olacağını vurgulayan Bakan Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"5G, önceki nesil teknolojilere kıyasla çok daha yüksek veri hızları ve kapasite sunabilmektedir. Bu sayede kullanıcılar, yüksek çözünürlüklü videoları kesintisiz izleyebilir, büyük veri dosyalarını ise kısa sürede indirebilir."

-Makineler arası iletişim ve akıllı şehirler 5G ile güçlenecek

5G teknolojisinin yoğun cihaz bağlantısı sağlayarak akıllı şehirlerin temel altyapısını oluşturacağını vurgulayan Uraloğlu, "Bir fabrikada binlerce makinenin birbiriyle eş zamanlı bir şekilde iletişim kurması, şehirlerdeki sensör sistemlerinin senkronize çalışması mümkün olacak. Bu da üretimde verimlilikten afet yönetimine kadar pek çok alanda gelişim sağlayacak" açıklamasında bulundu.

Her kullanım amacına özel ağ dilimleri

5G’nin ağ dilimleme (network slicing) teknolojisiyle, aynı altyapı üzerinde farklı kullanıcı ihtiyaçlarına göre sanal ağlar kurulabileceğini belirten Uraloğlu, "Bir dilim akıllı araçlar için ultra düşük gecikmeyle çalışırken, bir diğeri video yayınları için yüksek hızla çalışabilecek. Bu sayede her sektöre özel çözümler geliştirilebilecek" ifadelerini kullandı.

Ultra düşük gecikmelerle gerçek zamanlı uygulamalar mümkün hale gelecek

Ultra düşük gecikmelerle gerçek zamanlı uygulamaların mümkün hale geleceğinin altını çizen Uraloğlu, 5G’nin sunduğu başlıca avantajlar hakkında açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"5G'nin neredeyse anlık tepki süresi, otonom araçların anlık karar vermesi, uzaktan yapılan ameliyatlar ve sanal gerçeklik gibi gerçek zamanlı uygulamalar için hayati önem taşıyor. İletişimdeki bu anlık tepki kabiliyeti, pek çok sektörde gerçek zamanlı etkileşimlerin güvenli ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesini mümkün kılacak."

5G deneyimi İstanbul Havalimanı ve stadyumlarda sunuldu

5G hizmetlerinin Türkiye'de halihazırda belirli alanlarda denendiğini hatırlatan Bakan Uraloğlu, "Vatandaşlarımız, 5G deneyimini İstanbul Havalimanımız, dört büyük futbol kulübümüzün stadyumlarında ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde deneyimleyebiliyor." dedi.

İhale 16 Ekim'de, hizmet başlangıcı 1 Nisan 2026'da

5G'nin yaygın kullanımı için gerekli sürecin hızla ilerlediğini belirten Uraloğlu, "16 Ekim 2025 tarihinde gerçekleştireceğimiz 5G ihalesine üç mobil şebeke işletmecimiz katılabilecek. Bu ihalenin ardından, işletmecilerimiz 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G hizmeti sunmaya başlayacak. Yerli üretimi önceleyen, rekabeti teşvik eden ve teknolojik sıçramayı hedefleyen bu süreçle birlikte Türkiye’nin dijital geleceğini inşa edeceğiz" açıklamasında bulundu.

Türksat 1A ile başlayan uzay yolculuğunun Türkiye'nin yerli ve milli uydusu Türksat 6A ile devam ettiğini anımsatan Uraloğlu, şu anda uzayda Türksat'a ait 3A, 4A, 4B, 5A, 5B ve 6A olmak üzere 6 haberleşme uydusu bulunduğunu anlattı.

Uraloğlu, yerli olarak üretilen Göktürk gözetleme uydusunun da uzayda görev yaptığını aktararak, "İlk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A bizim için ayrı bir öneme sahip. Çünkü tamamen Türk mühendisleri tarafından tasarlandı ve Türk firmaları tarafından üretildi. Şu anda testlerinde son aşamasına geldik. Çok kısa süre içinde hizmet vermeye başlayacak." diye konuştu.

Türksat 6A'nın göreve başlamasıyla birlikte Türksat'ın ilk defa aynı anda 6 uyduyu, aynı boylamda da 4 uyduyu işleteceğini belirten Uraloğlu, Türksat'ın, genişleyen kapasitesiyle uydu haberleşmesi alanındaki birçok ürün ve hizmeti küresel çapta müşterilerine sunacağının altını çizdi.

Uraloğlu, Türksat'ın 2021'den sonra üç yeni haberleşme uydusunu uzaya gönderdiğini, dünyada 3-4 yıl içinde 3 haberleşme uydusu fırlatabilen çok az sayıda ülke olduğunu söyledi.

"Türkiye uzay çalışmalarında büyük potansiyele sahip"

Türkiye'nin son 30-40 yıl içinde uzay ve uydu alanında önemli çalışmalar yaptığına dikkati çeken Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Bu çalışmalar özellikle son 20 yılda yoğunlaştı. Uzay teknolojilerine yönelik yatırımlarımız, ülkemizin gelecekteki konumunu belirleyecek kritik adımlardır. Uzayda aktif görev yapan uydular arasında bulunan Türksat 3A, teorik ömrü tamamlandı, mevcut durumda birkaç yıl daha kullanılabilir. Türksat 3A'nın yerine geçecek yeni uydu için hazırlıklara başladık, bu uydunun da yerli ve milli olmasını, daha gelişmiş yeteneklere sahip olmasını planlıyoruz. Türksat 3A, şu anda uzaydaki en eski uydumuz."

Uraloğlu, Türkiye'nin uzay çalışmalarında geleceğe yönelik büyük bir potansiyele sahip olduğuna işaret ederek, özel sektörün de bu alana ilgisinin arttığını vurguladı.

Türksat'ın, bölgenin en güçlü uydu operatörlerinden biri olduğunu kaydeden Uraloğlu, "Gücümüzü ve kapasitemizi her geçen gün artırıyoruz. Bugün sadece Türksat değil, pek çok firma uzay alanında çalışmalar yürütüyor. Yakın yörünge uyduları atılıyor, yeni projeler geliştiriliyor. Türkiye, çok yakın gelecekte uzayda çok farklı bir konumda olabilir." ifadelerini kullandı.