Elazığ’ın köklü gastronomi kültürünü gelecek kuşaklara taşımayı amaçlayan “Elazığ Yaşayan Mutfak Mirası – Gastronomi Living Lab ve Uluslararası Sempozyumu”, entin mutfak kültürünü kapsamlı bir araştırma, belgeleme ve koruma modeliyle ele alacak.
Proje, Anadolu Elazığ Dernekler Federasyonu tarafından 10-13 Eylül tarihlerinde gerçekleşecek Gastronomi Festivali içerisinde yer alacak.
Proje kapsamında Elazığ ve Harput’un gastronomik birikimi yalnızca yemekler ve reçeteler üzerinden değerlendirilmeyecek.
Bu yemekleri ortaya çıkaran coğrafya, yerel ürünler, üretim kültürü, insan, geleneksel bilgi, ustalık, pişirme ve muhafaza teknikleri, sofra kültürü, ritüeller ve kuşaklararası aktarım araştırmanın temel başlıklarını oluşturacak.
Çalışmanın temel sorusu da “Elazığ’da ne yenir?” olmayacak. Araştırma, “Elazığ’ın yaşayan mutfak bilgisini kimler taşıyor, bu bilgi coğrafya ve üretim kültürüyle nasıl şekillendi, bugün nasıl yaşıyor ve gelecek kuşaklara nasıl aktarılabilir?” sorularına yanıt arayacak.
Bu kapsamda Elazığ’ın ilçelerinde saha araştırmaları gerçekleştirilecek. Miras taşıyıcıları belirlenecek, yerel ürün ve hammaddeler kayıt altına alınacak, geleneksel üretim ve pişirme teknikleri belgelenerek reçete arşivi oluşturulacak.
Projenin dikkat çeken unsurlarından biri ise Gastronomi Living Lab modeli olacak.
Living Lab yaklaşımıyla geleneksel mutfak bilgisi yalnızca arşivlenmeyecek; araştırmacılar, yerel üreticiler, ustalar, öğrenciler, genç şefler ve uluslararası gastronomi profesyonellerinin katılımıyla yeniden ele alınacak.
Projenin önemli referanslarından birini UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması yaklaşımı oluşturuyor.
Bu yaklaşım, yaşayan kültürel mirasın yalnızca nesne veya ürün olarak değil; onu üreten, yaşatan ve gelecek kuşaklara aktaran topluluklarla birlikte ele alınmasını öngörüyor.
Elazığ projesinde de UNESCO yaklaşımının yalnızca uluslararası görünürlük amacıyla değil, uygulanabilir bir gastronomik miras koruma ve aktarım modeli oluşturmak için kullanılması hedefleniyor.
Proje, bu yönüyle birkaç günlük bir gastronomi etkinliğinin ötesine geçerek Elazığ’a kalıcı bir gastronomik araştırma, belgeleme ve kültürel miras altyapısı kazandırmayı hedefliyor.
Elazığ mutfağının ulusal ve uluslararası alanda daha güçlü bir kimlikle tanıtılması, yerel üreticilerin görünürlüğünün artırılması ve gastronomi turizmine özgün içerik kazandırılması da projenin uzun vadeli hedefleri arasında yer alıyor.
Elazığ’ın yaşayan mutfak mirasının geleceğe taşınması için hedef; yalnızca yemekleri korumak değil, o yemekleri yaşatan bilgiyi, insanı ve kültürü birlikte korumak.
