Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği tarafından düzenlenen Uluslararası Katılımlı Ulusal Tütün Kontrolü Kongresi’nin açılışı, bilim insanları, sağlık çalışanları, kamu ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşti. Açılışta konuşan Dernek Başkanı ve Kongre Eş Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık, “Yaklaşık 40 yıldır kararlılıkla devam ettiğimiz tütünle mücadelemizin temelinde halk sağlığını korumanın yanı sıra bu ülkenin insanına, çocuklarına, ailelerine ve geleceğine karşı duyduğumuz derin sorumluluk var” dedi.
Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği tarafından düzenlenen Uluslararası Katılımlı Ulusal Tütün Kontrolü Kongresi Elazığ’da devam ediyor. 3 Haziran’da kurslarla başlayan kongrenin resmi açılışı, 5 Haziran’da geniş bir katılımla gerçekleştirildi. Programda açılış konuşmalarını Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, Fırat Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Mahmut Doğru, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği Başkanı ve Kongre Eş Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık yaptı.
Prof. Dr. Yasemin Açık: “Tütüne karşı mücadelenin ilk kıvılcımını Elazığ’da yaktık”
Prof. Dr. Yasemin Açık, tütüne karşı mücadelelerinin bir halk sağlığı mücadelesi olduğunu vurgulayarak, “Bazı mücadeleler sadece mesleki sorumlulukla verilmez; inançla, vicdanla, yürekle ve adanmışlıkla yürütülür. Bugün bu salonda, tütün mücadelesine bir ömür vermiş bilim insanlarının bilgi birikimi, sağlık çalışanlarının sahadaki emeği, kamu iradesi ve sivil toplumun kararlılığı var. Her şeyden önce de bu ülkenin insanına, çocuklarına, ailelerine ve geleceğine duyulan derin bir sorumluluk var” dedi.
Tütün kontrolü çalışmalarının yaklaşık 40 yıl önce Elazığ’da başladığını belirten Prof. Dr. Açık, “80’li yılların ikinci yarısında değerli hocam Erol Sezer ve bir grup arkadaşımla birlikte, tütün kontrolü çalışmalarına başladık. Ortada henüz Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Birimi bile yoktu. İlk kıvılcımı Elazığ’da yaktık” diye konuştu.
Prof. Dr. Açık, 40 yıllık mücadeleyi anlattı
Prof. Dr. Açık konuşmasında tütün kontrolü alanında yürüttükleri çalışmalara değindi. 1991 yılında TBMM’den geçen ancak dönemin Cumhurbaşkanı tarafından veto edilen 3694 sayılı yasa sürecinde yoğun savunuculuk faaliyetleri yürüttüklerini söyleyen Açık, o dönemde Elazığ’dan milletvekillerine, bakanlara, komisyon başkanlıklarına ve cumhurbaşkanlığına 5 bin faks göndererek kampanya başlattıklarını hatırlattı. 1993 yılında kurdukları Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği’nin yalnızca sigara karşıtı mesaj veren bir yapı olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Açık, bilimsel üretim, politika geliştirme, savunuculuk ve saha çalışmalarını birlikte yürüttüklerini kaydetti. 1994 yılında Sigara ile Mücadele Karikatür Yarışması düzenlediklerini, 7 Kasım 1996’da yürürlüğe giren 4207 sayılı Kanun’un yasalaşma sürecinde savunuculuk çalışmaları yürüttüklerini ve kanunun uygulanmasının da takipçisi olduklarını anlatan Açık, bu kanunun Elazığ’da uygulanmasına yönelik İl Hıfzıssıhha Meclis Kararı alınmasında rol oynadıklarını da dile getirdi.
Tavizsiz denetim vurgusu
Dernek olarak Sigara Sağlık Ulusal Komitesi’nin kurucuları arasında yer aldıklarını, Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulan Ulusal Tütün Kontrol Kurulu’nda uzun süre görev yaptıklarını ifade eden Prof. Dr. Açık, Türkiye genelinde sigarasız mekanlar oluşturmak için kamu kurumları, üniversiteler ve sağlık kuruluşlarıyla çok sayıda çalışma yürüttüklerini söyledi. Türkiye’nin tütün kontrolü alanında ciddi adımlar attığını belirten Açık, 4207 sayılı Kanun, Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi, Ulusal Tütün Kontrol Programları, dumansız hava sahası uygulamaları, MPOWER yaklaşımı ve sigara bırakma hizmetlerinin bu birikimin temel yapı taşları olduğunu ancak denetimlerin daha güçlü, kararlı ve tavizsiz bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
4207 Sayılı Kanun’un 30 yılı ele alındı
Program açılış konuşmalarının ardından Türkiye’de Tütün Kontrolünün 30 Yılı (1996-2026) başlıklı açılış konferansı ile devam etti. Ak Parti Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Bilir ve Prof. Dr. Yasemin Açık’ın oturum başkanlıklarını üstlendiği konferansta; Refah Partisi Eski Milletvekili Dr. Ahmet Feyzi İnceöz ‘4207 Sayılı Kanunun Yasalaşma Süreci’, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Cevdet Erdöl de ‘4207 Sayılı Kanunda Yapılan Değişiklikler’ hakkında bilgi verdi.
Sürecin hukuki boyutu konuşuldu
HSK 1. Daire Üyesi Hakan Yüksel ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Toker Ergüder’in oturum başkanlığını yaptığı Türk Hukuk Sisteminde Tütün Kontrolü ve Nikotin Bağımlılığı Akciğer Kanserleri Hukuki Süreçleri başlıklı konferansta ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi Başkanı İlker Koçyiğit ‘Sigara Kaynaklı Hastalıklardan Oluşan Tazminat Hakları’, Kırklareli Cumhuriyet Başsavcısı Özkan Levent Taşkoparan ‘Dumansız Hava Sahasının Uygulanmasında Yaşanan Sorunlar’, Aydın Cumhuriyet Başsavcısı Celal Tekin ‘Türk Hukuk Sisteminde Tütün Kontrolü ile İlgili Mevzuat’, Ankara 2 No'lu Barosu Başkanı Av. Gökhan Ağdemir ‘Tütün Kullanımı ile Mücadelede Vatandaş Hakları’ konularını ele aldı.
Ulusal ve uluslararası arenadan 400 katılımcı, 120’nin üzerinde konuşmacı
‘Tütünsüz ve Nikotinsiz Gelecek İçin 30 Yıl: Kanıt, Politika ve Eylem’ temasıyla düzenlenen kongrenin ana sponsorluğunu Kenvue, bronz sponsorluğunu Sanofi, diğer sponsorlukları ise Novo Nordisk ve AstraZeneca ilaç firmaları üstlendi.
İlk iki gününde, tütün kullanımının epidemiyolojisi, endüstri taktikleri, pasif etkilenimle mücadelede sağlık çalışanlarının rolü, bağımlılık tedavisi, bırakmaya yardım hizmetleri ve tütün kontrolünde genç liderlik gelişimi gibi başlıklar ele alındı. Johns Hopkins Üniversitesi School of Public Health (Halk Sağlığı Okulu) ve Vital Strategies iş birliğiyle düzenlenen, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından desteklenen Tütün Kontrolünde Genç Liderlik Gelişimi Kursu’na 60 genç tütün kontrol lideri katıldı. Elazığ ve çevre illerde çalışan asistanlar, aile hekimleri ve uzman doktorlara yönelik Sağlık Bakanlığı Tütün Bağımlılığı Tedavisi Eğitimi’ne ise 70 hekim katılım sağladı.
7 Haziran’a kadar devam edecek kongrede yaklaşık 400 katılımcı, 120’nin üzerinde konuşmacı ve oturum başkanı, farklı disiplinlerden uzmanlar ile ulusal ve uluslararası davetli bilim insanları bir araya gelecek.
